Tuesday, May 29, 2007

खारूताई

University मध्ये Oakची झाडं खूप. एखाद्या माणसाच्या स्मरणार्थ ओकचे झाड लावण्याचा कार्यक्रम University राबवते. Live Oak Endowment Program. लाडक्या माणसाची आठवण "जीवंत" ठेवण्याची किती सुंदर कल्पना. ही ओकची झाडं छान छत्री सारखी गोल वाढतात. आणि त्यावर हमखास खारी खेळत असतात. ओकची पडलेली फळं गोळा करणं हा त्यांचा आवडता खेळ. ICE AGE पासून हाच खेळ चालू आहे.

इथल्या खारी त्यांच्या भारतीय बहिणीन्पेक्षा आकाराने जरा मोठ्या आहेत. त्यामुळे आम्ही त्यांना खारूकाकू किंवा खारूमावशी म्हणतो. शिवाय त्या माणसांना सहसा घाबरत नाहीत. घाबरवण्याचा प्रयत्न केला तर आक्रमणाचा पवित्रा घेतात. आणखी एक फरक आहे.... त्यांच्या पाठीवर पट्टे नाहीत. म्हणजे त्यांच्यावर रामरायाची कृपा झाली नाही तर. कधीकधी विचार केला तर गम्मत वाटते. रामायण हे जर फक्त काल्पनिक काव्य / कथा असेल तर त्यातले भौगोलिक वर्णन एवढे अचूक कसे ? हनुमानाने दक्षिणेहून द्रोणागिरी पर्वत आणला आणि भारताच्या उत्तरेला समुद्रात रावणाची लंका होती अशीही कल्पना करता आली असती की ? म्हणजे वाल्मिकींचा भूगोल पक्का होता का ते इतिहास सांगत होते ? भारत आणि श्रीलंकेला जोडणार्‍या पुलाचे अवशेष आहेत म्हणतात. आता हेच पहा ना... पाठीवर पट्टे असणे ही केवळ भारतीय खारींची विशेषता आहे का ? मला माहित नाही. पण अमेरिकन खारींच्या पाठीवर बारकोड नसतो.

एकदा संध्याकाळी घरी येताना वाट चुकलो आणि हरवलो. वाटेत एका छोट्या खारीकडे लक्ष गेले. ती भारतीय खारी एवढी होती. जवळ गेल्यावर लक्षात आले की पिल्लू आहे. खारूताई थोडी गोंधळली होती. बहुदा ती पण हरवली होती. काहीतरी शोधत होती. ICE AGE मधल्या खारीसारखी Nut तर नसेल ना शोधत ? का आईला शोधते आहे ? मला "Mama Mama" करून TOMच्या मागे लागणार्‍या लहान पक्ष्याचे cartoon आठवले. त्या पक्ष्याला सांभाळतांना TOMचे झालेले हाल (कुत्रा सुद्धा खाणार नाही एवढे) आठवले. मी दोन पावलं मागे सरकलो. (Cartoon पहाणे जरा कमी केले पाहिजे).

"चूक चूक" करून तिला सहज बोलावलं. तिनेही चक्क कान टवकारून वर पाहिलं, आणि स्वत:हून जवळ आली. तिचे काळेभोर, पाणीदार आणि केविलवाणे डोळे हुबेहुब, SHREK मधल्या मांजरा सारखे दिसत होते. धडधडणारी इवलीशी छाती. कुतूहल, भिती आणि आशा असे संमिश्र भाव डोळ्यात एकवटून ती माझ्याकडे पहात होती. मी खाली बसून हळूच हात पुढे केला. तशी ती हाता जवळ येऊन वास घेऊ लागली. प्राण्यांनी आपणहून मैत्री करावी असे क्षण फारच दुर्लभ असतात. मी हळूच तिच्या डोक्यावरून हात फिरवला. तिची धडधड थोडी कमी झाली. (चला, हा प्राणी आपल्याला खाणार तरी नाही ) ती पळून नाही गेली याचे मला आश्चर्य वाटले. तिला काय हवं होतं हे मला कळण्याचा काहीच मार्ग नव्हता. तिच्या पाठीवरून हळूवार हात फिरवला. पाठीवर तीन पट्टे तर नाही उठले, पण मला मात्र रामानंद झाला.

Thursday, April 5, 2007

Mike

LSU मधला संध्याकाळचा क्लास संपवून घरी येताना एका बाजूला जरा गर्दी दिसली. (अमेरिकेत माणसांची गर्दी जरा दुर्मीळ गोष्ट आहे.) नवीनच होतो मी... कॅम्पसही पूर्ण पाहून झाला नव्हता. एका भल्यामोठ्या जाळीच्या मागे गर्दीच्या आकर्षणाचा केन्द्रबिंदू होता. ही भानगड तरी काय आहे ते पहायला पुढे गेलो तर वाघ... हो हो चक्क भारतीय वाघ! ह्या अचानक घडलेल्या दर्शनामुळे मला प्रचंड आनंद झाला. नवविवाहीत मुलीला, माहेरचा माणूस अचानक आल्यावर जेवढा आनंद होत असेल तेवढा. (इथे सत्तरीच्या दशकातली, सासूचा जाच सहन करणारी सून डोळ्यासमोर आणावी) अमेरिकेत रूळे पर्यंत,(डॉलर ते रूपये हे गणीत न घालता खरेदी करे पर्यंत.) दूरान्वयानेही भारताशी संबन्ध असणार्‍या गोष्टी पाहून मला भरून यायचे. पारले-जी चा पुडा पाहूनही भरून आल्याचे स्मरते. इथे तर साक्षात बंगाल टायगर समोर होता !

कॉर्बेट अभयारण्यात सफ़ारीसाठी गेलो होतो तेव्हा वाघ पहाण्याची फार इच्छा होती. पण तेव्हा आमच्या नशिबी फक्त मोर आणि माकडं एवढच होतं. मोर आणि माकडंही पहावीत. पण IIT कानपूर मध्ये कावळ्यांपेक्षा जास्त मोर आहेत. त्यांचं भरतनाट्यम् , मोहिनीअट्टम सगळं पाहिल्या नंतर ४० फ़ूट लांब चालणार्‍या मोराचे आकर्षण कसे राहिल ? माकडांचीही तिच कथा. तसं आम्हाला हत्ती, सांबर, हरिण, गरूड पण दिसले. तरी वाघोबा नाही. आम्ही फक्त वाघाच्या पाऊलखूणांचे जवळून फोटो काढले. ते develop झाल्यावर, " हत्तीच्या पायाचे ठसे", "Mount Everest वरचा अंधार" असल्या कुठल्याही नावाखाली खपले असते.

आज चक्क वाघ समोर होता, पण हातात कॅमेरा नव्हता. सगळ्याच गोष्टी काही आपल्या हातात नसतात ! ह्या वाघाचे नाव Mike. LSU चा Mascot. त्यामुळे LSU मध्ये सगळीकडे वाघोबाचं राज्य.

Identity card = Tiger card

Email account = PAWS account

Football team = LSU Tigers (American football)

buildings = Tiger Manor, tiger tower, Tigerland

Supercomputer = Mike

Photocopy/Printing center = Paw prints (Engg कॉलेजमधील सर्वात महत्त्वाची गोष्ट.)

इथल्या लोकांना मराठी येत नाही ते बरं आहे, नाहीतर "वाघमारे", "शेरतूकडे" आडनावाच्या विद्यार्थ्यांना प्रवेश मिळाला नसता.

Mikeचे घर फ़ार छान आहे. छोटंसं डबकं, झाडं, छोटी टेकडी, अगदी जंगला सारखं. सुरक्षीततेची पण तेवढीच काळजी. Mikeशी ओळख झाल्यावर एक नवा छंदचं जडला. येता जाता त्याला पहाण्याचा, त्याच्याशी गप्पा मारण्याचा ( आजूबाजूला कोणी नसेल तर). तो काहीच बोलायचा नाही, पहायचा मात्र कुतुहलाने कधीतरी. तो झोपलेला असेल तर त्याला गुद्‍गुल्या करून उठवावेसे वाटे. Mike वाघ आहे हे मी काही दिवसांनी विसरून गेलो होतो..... तो ही विसरला होता बहुदा.

"Look big pussy cat. It is called tiger" म्हणत अमेरीकन आई Mike कडे बोट दाखवायची आणि मग दोन टपोरे डोळे , खेळणी, खाणं आणि रडणं सोडून Mike ला न्याहाळायचे. कधीकधी ते डोळे पहायला जायचो. कॅमेरा घेतला की Mike चे फोटो काढायाचे, video shooting करायचे असे ठरवलेच होते मी. कॅमेरा घेउन ३ महिने झाले पण मुहूर्तचं मिळत नव्हता. सुट्टीत करायचा प्लॅन केला शेवटी.

काल Mikeच्या घरावरून जाताना खूप गर्दी दिसली. पदवीदान समारंभ होता बजुच्या मैदानात. पण आज घरात Mike नव्हता. Mike गेल्याची बातमी सकाळीच वाचली होती. मला प्राण्यांचा फार लवकर लळा लागतो. आता मी त्या वाटेवरून जाणे टाळतो. फोटो काढायचेही राहून गेले. तेवढीच आठवण. जाता जाता हा मित्र एक धडा मात्र नक्की शिकवून गेला. -- Life is too short to be planned. सगळ्याच गोष्टी काही आपल्या हातात नसतात.

हा Mikeचा मी काढलेला एकमेव फोटो.